الزمخشري

218

مقدمة الأدب ( فارسى )

[ ثَلَّمَ ] ثَلَّمَ الحَائِطَ رخنه كرد ديوار را [ جَرَّمَ ] حَوْلٌ مُجَرَّمٌ سال تمام 5 مُبَرَّمٌ [ جَشَّمَ ] جَشَّمَهُ الأَمْرَ تكليف كرد بوى كار را 6 كلّفه إياه 5 به سختى آورد او را در كار [ حَرَّمَ ] حَرَّمَ عَلَيْهِ الشَّىْءَ حرام كرد بر وى چيز را و جَلَدٌ مُحَرَّمٌ لم يتمّ دباغتُه و نَاقَةٌ مُحَرَّمَةٌ لم يتمّ رياضتُها [ حَكَّمَ ] حَكَّمَهُ فى مَالِهِ حاكم كرد او را در مالِ خود [ دَسَّمَ ] دَسَّمَ سِبَالَهُمْ چرب‌آلود كرد سبلهاء ايشانرا [ رَجَّمَ ] حَدِيثٌ مُرَجَّمٌ سخن با كُمان [ رَخَّمَ ] رَخَّمَ الاسْمَ ترخيم كرد اسم را 5 آخر اسم در ندا افكند 6 حذَف آخره 7 حرف افكند از اسم [ سَلَّمَ ] سَلَّمَهُ اللّهُ مِنَ الآفَاتِ برهانيد او را خداى از آفتها 5 حفِظه 7 نكاه داشت او را و سَلَّمَ عَلَيْهِ سلام كرد بر وى و سَلَّمَ إِلَيْهِ الشَّىْءَ سپرد به دو چيز را 5 تسليم كرد به دو چيز را و سَلَّمَ لِأَمْرِ اللّهِ كردن نهاد فرمانِ خدايرا 5 تن داد فرمانِ خدايرا [ سَنَّمَ ] قَبْرٌ مُسَنَّمٌ كورى خَرْ پُشْتَه 5 و أَلْفٌ مُسَنَّمٌ هزارِ تمام [ ضَرَّمَ ] ضَرَّمَ النَّارَ نيك بفروخت آتش را 6 بَالَغَ فى إِضرامها [ طَهَّمَ ] فَرَسٌ مُطَهَّمٌ اسب تمام خَلق 7 اسب نيكو خَلق [ عَظَّمَ ] عَظَّمَهُ بزركوار داشت او را 6 بجَّله [ عَلَّمَ ] عَلَّمَهُ الأَمْرَ بياموخت او را كار را [ غَرَّمَ ] غَرَّمَهُ تاوان نهاد بر وى و هو الغُرْمُ تاوان [ فَخَّمَ ] فَخَّمَهُ بزرك داشت او را 6 عظَّمه [ فَدَّمَ ] إِبْرِيقٌ مُفَدَّمٌ ابريق دهان بسته 5 ابريق سَرْ كرده 6 عليه فِدَامٌ 7 ابريق سر بسته و هو الفِدَامُ دهان‌بند 5 سرِ آفتابه و غيره 6 الفِدَامُ ما يُوضع فى فم الإِبريق ليُصفّى ما فيه [ فَهَّمَ ] فَهَّمَهُ دريابانيد او را 5 بيان كرد او را 7 تفهيم كردش [ قَدَّمَ ] قَدَّمَهُ در پيش كرد او را و قَدَّمَ بنَفْسِهِ خود پيش شد 5 خود فراپيش شد و قَدَّمَ إِلَيْهِ الأَمِيرُ أَنْ يَفْعَلَ كَذَا بفرمود او را امير كه كند فلان كارى 6 أَمَرَهُ [ قَسَّمَ ] قَسَّمَهُ قسمت كرد او را 6 و رَجُلٌ مُقَسَّمٌ أي مُحَسَّنٌ [ قَلَّمَ ] قَلَّمَ الأَظْفَارَ ببريد ناخنها را 5 ناخن بركرفت 6 قطَع 7 بچيد 6 [ كَتَّمَ ] و حَدِيثٌ مُكَتَّمٌ بُولغ فى كِتْمَانِهِ [ كَرَّمَهُ ] كَرَّمَهُ كرامى داشت او را [ كَلَّمَ ] كَلَّمَهُ سخن كفت با وى و هو الكَلَامُ سخن و الكَلِيمُ سخن‌كوينده 5 و هَم‌سخن [ نَظَّمَ ] نَظَّمَ الُّؤْلُؤَ و الكَلَامَ در رشته كشيد مرواريدها را و سخن را 5 بر رشته كرد لولو و شعر كفت [ نَعَّمَ ] نَعَّمَهُ اللّهُ در نعمت پروَرد او را خداى [ هَدَّمَ ] هَدَّمَ البُيُوتَ ويران كرد خانها را 7 افكند خانها را [ هَرَّمَ ] هَرَّمَهُ اللّهُ پير كرد او را خداى [ هَضَّمَ ] رَجُلٌ مُهَضَّمٌ مردى باريك‌ميان ن [ أَبَّنَ ] أَبَّنَ المَيِّتَ بستود مُرده را 6 بكرست [ أَذَّنَ ] أَذَّنَ المُؤَذِّنُ بانك كرد مؤذن [ أَمَّنَ ] أَمَّنَ عَلَى دُعَائِهِ آمين كرد بر دعاى او [ حَسَّنَ ] حَسَّنَهُ نيكو كرد او [ حَصَّنَ ] حَصَّنَهُ استوار كرد او را 6 أَحْكمه [ خَمَّنَ ] قَالَهُ بِالتَّخْمِينِ سخن كفت او را بكُمان [ رَدَّنَ ] رَدَّنَ القَمِيصَ آستين كرد پيراهن را 5 فراويست كرد پيراهن را 6 جعَل له أَرْدَانًا 7 سر آستنى نهاد بر پيراهن [ سَخَّنَ ] سَخَّنَ المَرَقَةَ كرم كرد خوردى را 7 كرم كرد شوربا را [ سَكَّنَ ] سَكَّنَهُ بياراميد او را [ سَمَّنَ ] سَمَّنَهُ فربه كردش [ ضَمَّنَ ] ضَمَّنَهُ الشَّىْءَ پذرفتارى داد او را چيز را و ضَمَّنَ الكِتَابَ كَذَا نهاد اندرون كتاب فلان چيزى 6 نهاد در كتاب فلان چيز و فى ضِمْنِهِ كَذَا در اندرونِ اوست فلان چيزى 6 أي فى طَيِّهِ [ قَرَّنَ ] قَرَّنَهُمْ فى الأَصْفَادِ دَرْ هَمْ بست ايشان را در بندها 5 دوكان دوكان در بند كشيد ايشان را 7 جفت كرد ايشانرا [ كَفَّنَ ] كَفَّنَهُ در كفن كردش [ لَحَّنَ ] لَحَّنَهُ بلحن نِسْبَت كرد او را 5 أي بخطا نِسْبَت كردش 6 قال له لحنتَ [ لَقَّنَ ] لَقَّنَهُ